یونیت و صندلی دندانپزشکی

صندلی دندانپزشکی وسیله‌ای است که بیمارانی که دچار عارضه‌ای در دندان و لثه خود شده‌اند بر روی آن مستقر می‌شوند تا دندانپزشک مراحل درمانی آنها را انجام دهد و یونیت ابزاری جهت کنترل حرکات صندلی و کلیه اینسترومنت ها می‌باشد. یونیت‌ها دارای ورودی آب و هوا و خروجی فاضلاب می‌باشند. آب و هوا جهت راه‌اندازی اینسترومنت‌ها، پوآر، کویترون، ساکشن و کراشوار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

یونیت‌های دندانپزشکی دارای پایه‌ای هستند که چراغ دندانپزشکی بر روی آن قرار می‌گیرد. طراحی یونیت دندانپزشکی باید به گونه‌ای باشد که وسایل مورد نیاز به راحتی در دسترس دندانپزشک قرار گیرد و سطح آن کاملاً صاف و صیقلی تا به راحتی تمیز و ضدعفونی گردد و تحت اثر محلول‌های ضد عفونی کننده، رنگ آن خراب نشود.

به منظور جلوگیری از انتشار عفونت برای اینسترومنت ها توصیه می‌شود که از غلاف‌هایی یکبار مصرف استفاده شود.

اجزای اصلی یونیت دندانپزشکی:

1- پایه و بازوی یونیت: یونیت و کلیه قطعات مربوط به آن بر روی یک بازوی افقی نصب می‌گردد. این بازو به گونه‌ای طراحی شده است که متعادل، بدون لرزش و دارای استقامت مکانیکی بالایی باشد.

2- چراغ یونیت: که نور سفید، سرد و بدون سایه را برای کار دندانپزشک فراهم می‌نماید. شدت این نور بستگی به نوع و جنس شیشه منعکس کننده که در پشت لامپ قرار گرفته است، دارد. این شدت نور از ۸۰۰۰ تا 24000 لوکس قابل تنظیم می‌باشد. بهترین نور برای کار دندانپزشک که منجر به خستگی چشم وی نیز نمی‌گردد نور حاصل از لامپ‌های کوارتز-هالوژن می‌باشد.هنگام تعویض این لامپ‌ها باید از دست زدن به حباب لامپ جدا خودداری گردد زیرا سدیم موجود در پوست دست باعث کوتاهی عمر لامپ می‌شود.

3- کاسه کراشوار و دوش آب لیوان: کاسه کراشوار باید گودی مناسبی داشته باشد و فاصله آن تا بیمار به گونه‌ای باشد که هنگام تخلیه آب دهان اطراف آن آلوده نگردد. خرده‌های آمالگام و یا خورده‌های دندان نباید وارد فاضلاب شوند. آب داخل کراشوار باید تخلیه مناسبی داشته باشد. جنس آن معمولاً چینی، سنگی، پلاستیکی و غیره می‌باشد تا در برابر مواد دندانپزشکی دچار تغییر رنگ نگردد.

یک دوش آب لیوان نیز به آن متصل است که مقدار آب مورد نیاز جهت شستشوی دهان بیمار پس از جراحی را فراهم می‌کند. در برخی از دستگاه‌های دارای تایمر می‌توان مقدار آبی که از دوش آب لیوان می‌ریزد(water quantity) و مدت زمان ریزش آب(ّFlow  time) را تنظیم کرد. همچنین امکان تنظیم پر شدن خودکار لیوان پس از قرار گرفتن صندلی در وضعیت صفر(Zero position) وجود دارد.

4- میز دندانپزشک با تابلت: میزی است که در کنار صندلی دندانپزشک قرار می‌گیرد و بر روی آن یک سری دکمه جهت کنترل قسمت‌های مختلف یونیت و صندلی وجود دارد. این‌ها دکمه ها شامل:

1- chair up/ down: که از این دکمه‌ها برای حرکت صندلی به سمت بالا و پایین استفاده می‌شود.

2- Backrest movement : از این دکمه‌ها برای جلو و عقب شدن پشتی صندلی استفاده می‌شود.

3- cold/ hot water: این دکمه‌ها برای ریختن آب گرم یا سرد از کراشوار می‌باشد.

4- Height control : برای کنترل و خاموش و روشن کردن چراغ یونیت از آنها استفاده می‌شود.

5- Instrument speed control : که برای کنترل سرعت چرخش آنگل و توربین‌های دندانپزشکی مورد استفاده قرار می گیرد.

6-  : Zero positionصندلی را به وضعیت صفر می‌برد و باعث ریزش آب از دوش آب لیوان می‌شود.

 

 

5- میز دستیار(Assistant table): دکمه‌های تابلت معمولاً بر روی میز دستیار نیز وجود دارند. بر روی این میزها هولدرهایی برای نگهداری اینسترومنت‌ها، لایت کیور، کویترون، ساکشن، پوآر و غیره وجود دارد.

با برداشتن یا گذاشتن اینسترومنت ها بر روی این هولدرها، میکروسوئیچ موجود در آن قسمت عمل کرده  و باعث عملکرد و یا قطع عملکرد اینسترومنت‌ها می‌شود. در داخل تابلت‌ها شلنگ‌هایی جهت انتقال آب و هوا از تابلت‌ها به مهره‌های توربین و همچنین کشیدن آب، خون و بزاق بیمار است.

6- سیستم ساکشن : جهت جلوگیری از اتلاف وقت و ایجاد دید کافی در محیط دهان برای دندانپزشک هر یونیت دندانپزشکی باید دارای سیستم ساکشن خوبی باشد.

7- کنترل بلوک: واحدی که عمل تقسیم و قطع و وصل و انتقال آب و هوا به اینسترومنت ها را بر عهده دارد. این سیستم کنترل بلوک کاملا به صورت پنوماتیکی است.

8- جعبه جانبی یونیت: که در داخل آن معمولاً منبع ذخیره آب و بزاق کش جدا کننده آمالگاماتور قرار دارد. همچنین برد تغذیه، رگولاتور ولتاژ چراغ دندانپزشکی و برد تابلت نیز در این قسمت قرار دارد.

9- هندپیس‌ها : که قطعات چرخشی هستند که جهت بریدن، تمیز کردن و صیقل دندان‌ها از آنها استفاده می‌شود.

10- سیستم هوای فشرده: هوای فشرده پس از کمپرسور وارد فیلتر رگولاتور که در قسمت جلوی صندلی قرار گرفته  است، می‌شود و بعد از عبور از این فیلتر، هوای خشک با فشار تنظیم شده ای که بسته به نوع یونیت و اینسترومنت  به کار رفته متغیر است ،وارد سیستم یونیت میگردد.

11- Floor box: که در زیر صندلی قرار دارد و دارای قسمت های برق ورودی، رگولاتور فشار، جعبه uv و شلنگ‌های آب و هوا و فاضلاب می‌باشد.

12- Foot control یا پدال پایی: که به وسیله آن می‌توان  کلیه حرکات صندلی و راه‌اندازی اینسترومنت‌ها را کنترل کرد.

13- صندلی: که باید توان و قدرت کافی جهت تحمل وزن بیمار را داشته باشد. این صندلی ها در سه نوع Z- X- U  یا I تقسیم بندی می شوند.هر صندلی دارای دو موتور می باشد که یک موتور برای قسمت نشیمنگاه و بالا و پایین کردن آن و موتور دیگر برای جابجایی پشتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای راحتی کار دندانپزشک دو قابلیت zero position که در آن صندلی به پایین ترین حالت خود رسیده و پشتی آن نیز به حالت زاویه ۹۰ درجه برمی‌گردد و over position که صندلی به بالاترین ارتفاع و پشتی نیز به زاویه ۱۸۰ درجه نسبت به نشیمنگاه می‌رسد، پیش بینی شده است.

14- تا بوره‌: یا صندلی کوچک گردان که معمولاً هر یونیت دارای دو عدد تابوره یکی برای دندانپزشک و دیگری برای دستیار است. این تابوره‌ها هیدرولیک بوده و ارتفاع آن قابل تنظیم می باشد.

15- شیر برقی: که کاربرد آن در یونیت به عنوان شیر برقی لیوان، شیر برقی کراشوار، شیر برقی ساکشن، شیر برقی ورودی آب و شیر برقی ورودی هوا می‌باشد.

16- پوآر آب و هوا: که به وسیله آن آب، هوا و یا ترکیب هر دو آنها فراهم می‌شود. این پوآرها در دو نوع سه کاره و شش کاره موجود می‌باشند. پوآر سه کاره شامل آب سرد، هوای سرد و اسپری سرد می باشد. پوآر شش کاره که در یونیت‌های خارجی وجود دارد و شامل آب سرد، آب گرم، هوای سرد، هو ای گرم، اسپری سرد و اسپری گرم است.

17- کمپرسور: که در دو نوع خشک و روغنی یا صنعتی وجود دارد. نوع خشک که هیچ گونه تاثیر بدی بر روی درمان و خود یونیت ندارد ولی نوع صنعتی یا روغنی با ایجاد هوای مرطوب آلوده به روغن باعث ایجاد  شرایط  نامناسب در انجام کارهای ترمیم با کامپوزیت می‌شود. هوای آغشته به روغن بر روی شلنگ‌ها و قطعات داخل یونیت که لاستیکی هستند  و با هوای فعال می‌شوند تاثیر مخربی دارد و با ایجاد تغییر شکل در آنها باعث اختلال در کار یونیت می‌شوند.

18- پانومات: که با اعمال یک فشار توسط آب یا هوا، مسیر بین خروجی و ورودی را باز می‌کند.

19- رگولاتور: که برای تنظیم فشار آب یا هوا در یک فشار ثابت می‌باشد